Kees van Kees

 

Elke avond zijn ze er. Je kunt er de klok zo ongeveer op gelijk zetten. Om een uur of zeven verzamelt zich een groepje jongens op het grasveld onder de bomen achter ons huis en rond de klok van achten nokken ze weer af. Het is een hecht, maar nogal gemêleerd gezelschapje, sterk variërend in leeftijd en formaat. De grootste steken met gemak een koplengte boven de tuinschutting uit en, als ze een beetje wijdbeens lopen, zouden die finaal over de kleintjes heen kunnen stappen zonder dat de klok gaat luiden.

Ze slenteren wat, rennen, tuimelen en kletsen een beetje. Maar als de jongen met de bal arriveert, dan zijn de partijtjes snel geformeerd en gaat het van start. Hoewel de grotere het spel feitelijk over de hoofden van de allerkleinsten heen spelen, krijgen de ukkies hun aandeel net zo goed toegespeeld. Soms wordt zo’n kleintje zelfs alle ruimte gegeven en daarmee de ultieme kans geboden voor het maken van een eigen, hoogstpersoonlijke voltreffer. In een buitenproportionele aanloop ontwikkelt het kereltje een schietkracht die zijn eigen draagvermogen te boven gaat. De finale uithaal voor zijn loeier lanceert het mannetje zo ongeveer, waarop hij pardoes tegen de vlakte gaat. De bal evenwel ligt intussen nog als tevoren roerloos in het gras: “Naast”!

De groten gaan omzichtig met de kleintjes om, maar ze zijn ook niet te beroerd om ze met regelmaat de bosjes in te wensen, bij tijd en wijle er eentje flink te jonassen of met gepaste zorg het gras in te boren. En terwijl het spel al lang weer vrolijk verder gaat, blijft zo’ n half begraven ukkepukkie nog een wijle liggen, door iedereen daar voor schijndood achtergelaten. Maar dan springen de verkreukelde ledenmaatjes één voor één weer terug in hun oorspronkelijke vorm, het weerspannig lijfje veert overeind en hup, daar rent het ventje alweer als tevoren over het veld. En en passant weet hij zijn grotere belager toch nog even fijntjes een verbroederende trap na tegen zijn poten te verkopen. Dat alles zonder enige rancune: hier worden kerels gemaakt!

 

Onder hen is Kees. Tot voor kort was het alleen maar een naam die ik op mooie zomeravonden, buiten in de tuin, opmerkelijk veelvuldig vanachter de schutting hoorde roepen. “Ja, Kees! Kees, hier! Schieten Kees! Kees, Kees, Kees!”. Het gaf nogal te denken waarop al die bijzondere aandacht voor juist “Kees” was gebaseerd. Pas sinds ongeveer een jaar geleden mijn werkkamer met zicht op het veldje in gebruik is genomen, merkte ik dat de jongens blijkbaar het gehele jaar rond daar samenkomen, zomer en winter, weer of geen weer, trouw elke avond. Het moet ècht beestenweer zijn, willen ze een keertje overslaan. Verblindende avondzon en royaal gebladerte van de bomen laten echter maar zeer beperkt zicht op de dagelijkse voetballertjes. Maar als op een mooie, warme zomeravond het zonnig tegenlicht wordt gefilterd door een hechte sluierbewolking kun je met wijd open raam zomaar een poosje van hun vrolijke gezelschap zitten genieten. En inmiddels heeft tussen de boomkruinen door m’ n onbekende naamgenootje ook handen en voeten en zelfs een gezicht gekregen.

 

Kees is een beetje een apart geval. Hij is klein van stuk en tussen al zijn voetballende maatjes niet bepaald een flitsend type. Een enkel keertje is er giechelende interactie door “toevallig” passerende meisjes. Kees voetbalt onderwijl onverstoorbaar door, het gaat hèm niet aan. De belangstelling voor ronde vormen gaat kennelijk niet verder dan in wat hem schietklaar voor de voeten komt; meisjes, zo lijkt het, interesseren hem geen bal. Zijn hele uitstraling is wat je noemt ook niet echt om te charmeren of te imponeren. Kees is alle dagen eender: te witte benen uit een te wijd en te kort zwart sportbroekje en ogenschijnlijk nutteloos lange armen uit een lang wit t-shirt. Wanneer hij met de slip van dat shirt even zijn bezwete gezicht afbet, blijken de witte benen naadloos aan te sluiten aan een even bleke buik. Ik schat hem op een jaar of vijftien, zestien, maar hij zou ook elke willekeurige andere leeftijd kunnen hebben. Je krijgt hem maar moeilijk recht in de ogen te zien, zijn blik is altijd verlegen afgewend. Een kleine, grote jongen, introvert met een absoluut ondefinieerbare gelaatsuitdrukking. Eigenlijk is Kees met zijn kort geschoren koppie een beetje tijdloos en kun je hem met het grootste gemak ook zomaar terugplaatsen in de tijd van Theo Thijssen. 

Terwijl de anderen al driftig heen en weer rennen, staat Kees nog roerloos in het veld, tikje achterover, het onderlijf een beetje bevallig vooruit op de as van zijn lichaam, steunend op één been, armen slap neerhangend naast het lijf. Maar het voetbalveld overziet hij als een Napoleontisch veldheer. Hij is onwankelbaar. Een aanstormende bal stopt hij abrupt, zoals hij er staat, met één voetbeweging. En terwijl de rest van zijn lijf er geen vin bij verroert speelt diezelfde voet de bal behendig weer op en knalt hem terug het veld in. En na deze actie verplaatst hij nu als ultieme vorm van spelbeweging het gewicht van zijn lichaam van het ene op het andere been.

Maar dan gaat toch ook Kees actief deelnemen aan het spel, althans, zijn benen gaan zich er uiteindelijk mee bemoeien. Ze dragen onderwijl de rest van zijn lijf mee over het veldje. Alle beweging komt van onderuit, zoals bij een Irish Riverdancer. Het is wonderlijk zoals hij zich op die wijze zeldzaam behendig en ongelooflijk lenig voortbeweegt. Zijn voetballende benen rennen, keren, springen, ze stoppen en schieten de bal trefzeker, plukken hem als een magneet hoog uit de lucht of met een virtuoze vanzelfsprekendheid van tussen de benen van hoogst verbaasde medespelers. En in al deze energieke beweeglijkheid knielt Kees in een opmerkelijke voortduring neer om een schoenveter opnieuw te strikken; meer een speltechnische inschattingsgewoonte dan noodzaak lijkt het.

 

Volgens mijn eigen kinderen is deze Kees dezelfde als het kleine jongetje, dat jaren geleden eens tot helemaal in de top van de populier naast ons huis is geklommen om naar zijn geduldig wachtende vriendje beneden te roepen wat het uitzicht hem daarboven allemaal bood. Wij hebben toen doodsangsten uitgestaan om dat kleine ventje in die enorme boom met al die breek en kraakgeluiden. Pas later begrepen we dat deze Kees feitelijk precies wist wat hij deed. Alleen levend hout zou hem naar boven kunnen dragen en met de grootste zorgvuldigheid trapte hij daarom het onbetrouwbare, dode hout voor zijn voeten eerst allemaal weg.

 

Rond de klok van achten vallen de voetbalgeluiden stil. De jongens liggen op het gras of hangen druk pratend nog wat rond alvorens ze huiswaarts keren. Ik kijk even op van mijn werktafel en zie juist hoe ze in de hoek van het raam langzaam uit mijn blikveld scharrelen. Er daalt nu een ongelooflijke rust neer over het parkje. Bomen ruisen zacht in de wind, in de verte roekoekt een duif, de haan op de kinderboerderij kraait koninklijk en de eksters ruziën weer voort met de merels. Verder is het stil.

Morgen, bedenk ik met een glimlach, ja morgen komen ze weerom, vast en zeker. De dag is niet compleet zonder het uurtje balletje trappen. En Kees is er natuurlijk weer bij. Want zonder Kees, tja, zonder Kees is dat eigenlijk drie keer niks.

 

(2005.06)