Nederlandse literatuur

oudgeschriftHet verhaal over Kees van Theo Thijssen valt onder de Nederlandse literatuur. Al het literaire werk dat in de Nederlandse taal is geschreven valt hieronder. De allereerste werken kan men reeds terugvinden in de Middeleeuwen. De psalmen uit de 10e eeuw is het allereerste officiële werk in deze categorie. In de 8e eeuw werden volgens sommigen ook al teksten, namelijk de Utrechtse doopgeloften, gevonden. Hierin werd voornamelijk oud-Nederlands geschreven. De teksten bestonden uit losse woorden en amper uit samenhangende teksten. Als allereerste literaire werk in de geschiedenis van de Nederlandse literatuur wordt de beroemde probatio pennae Hebban olla vocaal gezien. Deze is in de 11e eeuw ontdekt. De allereerste bekende auteur in de Nederlandse literatuur is Hendrik van Veldeke, een schrijver uit Limburg. Rond 1170 schreef hij onder andere het ‘Leven van Sint-Servaas’ en later begon hij met hoofse minnepoëzie. Een ander bekend oud-Nederlandse vorm van literatuur zijn de ridderromans. Deze middeleeuwse verhalen, die altijd in rijm geschreven zijn, beschrijven de diverse avonturen van stoere ridders. Het hoofdthema van deze romans is naast de ridderavonturen de hoofse liefde.

beatrijs

Beatrijs

Een van de meest bekende werken in de Nederlandse literatuurgeschiedenis is het verhaal over Beatrijs. Dit 14e-eeuw mirakel gaat over een non die het klooster verlaat om de liefde van haar leven te beminnen. Ze is zeven jaar samen met hem, krijgt twee kinderen, maar dan verlaat hij haar en gaat Beatrijs terug naar het klooster. Ze komt erachter dat de Heilige Maagd al die tijd haar plek heeft ingenomen en dat niemand haar wat kwalijk zou nemen. In de late middeleeuwen staan de rederijkers in het teken van de literatuur. Zij waren amateuristische poëten en dichters die samen in verenigingen zaten om de kunst te beoefenen. In de 15e en 16e eeuw is deze vorm van literatuur erg belangrijk. Vanaf de 14e eeuw is de Renaissance van grote invloed op de literatuur. Er komt een grote invloed van het humanisme en er wordt plaats gemaakt voor nieuwe genres zoals tragedie en sonnetten. Tussen 1730 en 1800 viert de Verlichting hoogtij, waarin een van de bekendste werken van Willem van Haren kwam. De Romantiek tussen 1820 en 1840 zorgt voor diverse romans in de geschiedenis van de literatuur. Enkele belangrijke auteurs uit deze tijd zijn Bilderdijk en Tollens. De Moderne Letterkunde begon vanaf 1880 tot vlak na de Tweede Wereldoorlog. Hieronder vallen auteurs als Couperus en Verwey. Tijdens de oorlog bleek literatuur onmisbaar te zijn. Voor velen was het een manier om zich te kunnen uitdrukken en anderen vluchtten in disiegfriedvers werk om aan de realiteit te ontkomen. Vaak gebeurde dit wel in alle stilte, omdat kunstenaars tijdens de oorlog ‘gevaarlijk’ waren voor de vijand. Zij werden vaak gezien als collaborateurs. Vanaf de jaren ’70 zien we een constante lijn tot aan nu. De literatuur bereikte veel meer publiek dan de jaren ervoor, wat waarschijnlijk door de toenemende welvaart komt. Auteurs als Reve, Mulisch en Hermans staan bijna in elke boekenkast. Vandaag de dag komen er nog steeds tientallen literaire werken uit. Volgens de Groene Amsterdammer zijn de belangrijkste romans van de 21 eeuw onder andere ‘Tirza’ van Arnon Grunberg en ‘Siegfried’ van Harry Mulisch.